xoves 25 agosto 2016

Canto ao idioma galego

Idioma meu, homilde, nidio, popular,
labrego, suburbial e mariñeiro
que fas avergoñar
ao burgués, ao señorito e ao tendeiro:
levas sangue do povo
e raigañas escuras
que anuncian un día novo
sen mágoas nin tristuras.
Idioma proscrito,
asoballado,
soterrado,
refugado,
negado
como a pobreza e o delito,
fala do emigrante e do maldito:
soio resoas nos lares
das xentes populares.
¡Ti tés que rexurdir puro,
poderoso, enteiro
para erguer o noso futuro
de povo absoluto e verdadeiro!

Cantos rodados para alleados e colonizados (1976)

mércores 24 agosto 2016

A fouce

Este poemiña musicado pódese atopar na recente reedición do disco Os soños na gaiola, de Suso Vaamonde, con debuxos de Antía Vaamonde, sobriña do cantautor.

A fouce

A fouce brila e rebrila
cando está ben afiada.
A súa brancura escintila
coma se fose de prata.

Corta silvas, corta herbas
sega o trigo e o centeo.
¡A túa feitura recorda
á lúa que está no ceo!

-Neno: ¡non toques a fouce!
¡Non toques súa folla fría!
-¡Non toques a fouce, neno
que a fouce te cortaría...!

Os soños na gaiola (1972)

martes 23 agosto 2016

O lugar da conversa

A horta familiar, coa súa fronteira
de pedra e chantos disconformes,
recende dun xeito marabilloso
e penetrante. É o meu reino.
As miñas árbores son o cedro,
a fermosa nogueira e o loureiro.
Con eles converso. E cos plantíos.
Unha paz, doce e fonda, vaime
enchendo de luz o corazón.
Sinto a grave maxestade do solpor.
Calo. E unha descoñecida pomba,
leve, mansa e asustada,
cruza o meu pensamento nun voo súpeto.

Ritual para unha tribo capital de concello (1986)

luns 22 agosto 2016

Verbas ás cousas de uso cotidiano

Ti, miña pluma estilográfica, meu reloxio vello,
miñas máquinas de escribir e de afeitar,
meu mecheiro, miña culler, miña navalla,
cousas todas de uso cotidiano:
ollade a miña tenrura, o meu carraxe,
as horas de tristeza, os intres de alegría.
Vós sodes cousas humildes e sinxelas
e podésdeme dicir a razón
que vos obriga a servirme tan fielmente.
Podédesme dicir
se vos feriron ou non as miñas verbas,
se vos deron alegría as miñas verbas,
se entendedes as verbas que agora escribo,
coa alma chea de amor, soio para vós.
Se falárades diriádesme cousas sorprendentes,
razós elementais e sinxelas.
Pero estades mudas
e de min arrédavos o mundo do silencio.
Como vós non falades, falo eu convosco.
E dígovos que a miña dor é fonda
cando unha de vós xa non ten
ningunha utilidade para servirme.
Pero cecais non me entendedes.
As miñas verbas de home son complexas
e a vosa alma de cousas é simplísima.

Mar Maior (1963)

domingo 21 agosto 2016

A festa do patrón

É a festa do patrón
agardada o ano enteiro
¡Se a banda está tocando,
está calado o gaiteiro!

¡Son as festas do patrón!
¡As campás a repicar!
¡Foguetes de sete estalos
polo ceo a retumbar!

Todo o pobo está no adro
que é a festa do patrón.
¡E San Xoán vai moi ufano
presidindo a procesión!

¡É a festa do patrón,
do patrón do meu lugar!
Todo é hoxe diversión
e mañá, ¡a traballar!

Os soños na gaiola (1972)

sábado 20 agosto 2016

Festa rachada

Se non é nunha é noutra, toda Galiza anda en festas: aquí recolle Manuel María algunhas das máis coñecidas da súa bisbarra e doutros lugares da nosa terra:

Romaxes

Hei de ir á Virxe do Monte
de romeiro, a agua e pan.
Auguiña fresca, de fonte
e un bon caxigo na man.

O San Sidro inda non foi
e non me cadra moi lonxe.
¡É o San Pedro en Taboi
e o Sanamede é en Bonxe!

E se lle pido algún ben
Santa Isabel non mo nega.
¡Á súa ermida irei tamén
antes de facer a sega!

Se o centro non se apedra
ofrecereime con vela:
¡ós Milagros de Saavedra
e máis á Virxe de Cela!
A Vilalba irei ruar
nas festas do San Ramón.
¡Nos beizos levo un cantar,
saudades no corazón...!

Sen romaxes non me afago
que son romeiro cumprido.
¡Teño de ir ó Santiago
e ó San Andrés de Teixido!

Terra Chá (1954)

venres 19 agosto 2016

Á noite

Hai unha noite soio nosa: galega,
certa, inmensurábel, abraida,
ateigada de maxia misteriosa,
de seres entre reais e irreais,
revelaciós, altos oráculos
e unha estraña música que canta
no noso ser, crente e dubidoso.
Noite ambigua de brétemas e tebras
e un sutil medo, fino e delicado,
aquecido pola luz pálida da lúa
e as brasas frías das estrelas.
A noite galega é toda néboa:
envolve, apalpa, olla, escoita
e ignoramos se empeza ou se remata.

A luz resucitada (1984)