luns, 10 de abril de 2017

Os amores

Non podo, Outeiro, tribo de meu,
luz e morte miñas, imaxinarte
sen Saleta. Ela chegou a ti,
olloute. E abriuse ao teu amor.
Ti décheslle o teu asombro puro,
o teu nu latexo emocionado,
a voz comunal das túas campás,
o murmurio litúrxico do Miño
e a prodixiosa canción do merlo
máis xentil e fermoso, que vive
nas altas soidades do Cepelo.
E os tres -Saleta, a tribo e eu-
somos, xa para sempre endexamais,

a terra puro, canal e apaixonada.

Ritual para unha tribo capital de concello (1986)

domingo, 9 de abril de 2017

Lugares de encontro

Foi o comedor de abaixo o preferido
para xantar de vrao. O resto do ano
comíase na cociña, tras do escano,
ao amor dun fogueirón ben acendido.

O comedor coas xentes de cumprido
mostraba o seu rostro máis humano:
sentíase satisfeito, ledo, ufano
ao librarse da soidade e do olvido.

Na cheminea queimábanse piñeiros,
freixos, mágoas, toxos, silvas, bidos,
lixos, morrallas, carballos, amieiros.

Aínda hoxe, na cheminea, arde e fumea
a escoria incombustíbel dos olvidos.
¡Que fume tan cheirento!¡E non lapea!

Sonetos á casa de Hortas (1997)

sábado, 8 de abril de 2017

O quiosco da memoria

Os mandamais -cegos, xordos, insensíbeis-
ordenaron derrubar o vello quiosco
da praciña, en que tocaban as bandas
de Bonxe, Asteriz, Vilacendoi,
e Paderna deu ao ar, en ocasiós,
a luz dos versos seus, que se pousaron
nalgún fráxil corazón estremecido.
Vello quiosco, de xisto e ferro mol,
de forma octogonal como unha estrela,
altar onde os meniños
poñiamos de oferenda os nosos soños
coa ilusión de que algún día fosen
a flor delicada máis fermosa
ou un forte carballo sonoroso.
Asasináronte dun xeito escuro e vil.
Mais ti, quiosco meu,
humilde corazón da miña tribo,
só morrerás se é que te borran

da teimosa memoria colectiva.

Ritual para unha tribo capital de concello (1986)

martes, 4 de abril de 2017

Ao lonxe, os cumes

Tribo miña sen montes nin montañas.
Perto a ti, o Cordal de Chinto, leve
e breve. Na lonxanía, o ergueito
Picato de San Claudio de Aguiar,
os montes de Abadín, a Serra
da Corda. E a da Carba. O horizonte
é azul-mar, marrón e verde-malva.
E pon, nos nosos ollos de bois
mansos, unha luz soñada e irreal,
con que apenas podemos acender

as nosas pobres e pálidas lembranzas.

Ritual para unha tribo capital de concello (1986)

sábado, 18 de marzo de 2017

O misterio

O cuarto do reloxio era o santuario,
a estancia de respecto, a máis coidada,
a máis grande tamén e a máis amada
onde acontecía só o extraordinario.

Era o lugar da festa de do velorio,
o espacio da mágoa e da alegría,
o lugar reservado para un día,
unión de permanente e o transitorio.

Cunhos tictac seguros e profundos
aquel vello reloxio imperturbábel
marcaba vidas, séculos, segundos...

Habitado de enigmas, grave e serio,
inquedante, cumprido, impenetrábel:

¡o cuarto do reloxio era o misterio!

Sonetos á casa de Hortas (1997)

xoves, 16 de marzo de 2017

Tristes e brutais

Os meniños eramos tristes e brutais.
Tiñamos un curioso aspecto
de rosas murchas, queimadas
por unhas xeadas sen piedade.
As nosas gargalladas resultaban
feroces como ouveos. Non sabiamos
sorrir. Fuxiamos como animais
salvaxes e asustados. Eramos crueis
cos cás, cos gatos e os paxaros.
E só nos divertiamos pelexando,

divididos en bandos e a cantazos.

Ritual para unha tribo capital de concello (1986)

venres, 10 de marzo de 2017

Ensoñacións de seda

O verde das Pradelas da Fonte ten
suavidade de seda e luz virxe
de mencer: desperta en nós
o desexo de ollar medrar o prado
e presenciar, sorprendidos
e asombrados, como o aire e a auga
se fan herba fermosa e delicada,
veludo por onde poden camiñar
as nosas ensoñaciós convalecentes.

Ritual para unha tribo capital de concello (1986)

venres, 17 de febreiro de 2017

Pouco cantareiro

Outeiro silandeiro, xordo e mudo,
nunca tiveches a ledicia,
o consolo e a beleza da canción.
Endexamais, de que se saiba,
inventaches unha cántiga.
E podreces por dentro,
aínda que por fóra teñas
a graza, lene e delicada,

dun ramalliño apenas florecido.

Ritual para unha tribo capital de concello (1986)

luns, 13 de febreiro de 2017

Ríos menores?

Unha vez máis – e sempre, sempre-
os meus ríos menores
cruzan o territorio máis fondo
de min mesmo: Río Pequeno,
de Robra ou Santa Marta:
tres nomes para un só
caudal feble e calado
...e o Ladra...
O Ladra, puro, chairego e xogoral,
clamando sublevado contra
a terra e o ceo: como un can

poderoso, silvestre e vagamundo.

Ritual para unha tribo capital de concello (1986)

domingo, 29 de xaneiro de 2017

A paixón acesa

Velaquí no que teimo, no que cismo
en darme como son: baril, enteiro,
algo salvaxe, rexo e verdadeiro
deica lindes de morte e paroxismo.

Eu non quero ver, non, o propio abismo,
o meu ser tebregoso e silandeiro,
nin camiñar somentes un vieiro
que comeza e remata sempre o mismo.

Instálome no amor, ábrome á vida
como se acende para a luz o caravel
en viva labarada estremecida.

Tomade esta fogueira, esta ferida:
unha arraigada paixón sempre fidel.
¡E esta fonda experiencia compartida!


Poemas da labarada estremecida (1981)

mércores, 25 de xaneiro de 2017

Ser miñoto

Este poemiña non só serviu de referencia para titular o primeiro disco do grupo Os Minhotos, senón que tamén explica o nome desta formación de música folk con orixe chairega.

O sacro Miño, co seu paso de boi
e o seu enigma de deus ignoto
e misterioso, deume a súa lenta
música solemne, con que vou
iluminando a pobreza
das miñas palabras sen luír:
herdo, vencello, revelación
da nosa tribo, única chave
con que podemos abrir o noso ser.
Diante do pai Miño un queda
abraiado. E sente, no máis fondo,
o inefábel. Un non pode ser
máis que miñoto. Pinga de auga.

Cando o mar foi polo río (2015)


venres, 20 de xaneiro de 2017

Responso por unha Academia

Xace eiquí unha Academia.
De nena atacouna a anemia
e acometeulle a diglosia.
Sempre foi inmovilista
e, ¡cómo non!, bilingüista.
Viviu en pura ortodoxia
de costas ao seu país.
¡Sufriu arteroesclerosis
e morreu dun paralís...!

Cantos rodados para alleados e colonizados (1976)

luns, 16 de xaneiro de 2017

O frío

O grasneo feroz das avefrías
polas nabeiras de Senxildes,
cubertas de xeo branco e duro,
entraba no noso feble sangue
de meniños pasmados e indefensos
cun forte arreguizo estarrecente.
Tiñamos frío e medo. E o lume
triste, fumento e vacilante
da lareira era, para nós,
un máxico e perfecto paraíso.

Ritual para unha tribo capital de concello (1986)

domingo, 15 de xaneiro de 2017

Arraigamento

Estamos chantados na vida sen saber,
ollando o que está á beira nosa
con cansados ollos rutinarios.
Non profundamos
na esencia das cousas e do mundo.
Ás veces desexamos ser penedo,
regueiro, vento ou nube
e camiñar sen rumo nin destino.
Mais non nos imos. Non. Permanecemos.

A luz resucitada (1984)

sábado, 14 de xaneiro de 2017

Simbiose natural

Eras unha forza natural, firme,
segura e desatada. O universo,
adaptábase a ti perfectamente.
Un microcosmos, doméstico
e pechado, entregábaseche.
Respostabas, dun xeito xusto,
á escura chamada da natureza.
A terra todopoderosa
mandaba en ti. E obedecíache.

As lúcidas lúas do Outono (1988)

venres, 13 de xaneiro de 2017

In memoriam

Semellábaste ao toxo, á carqueixa
e á carpaza. Áspera por fóra,
coa tenrura aberta cara adentro,
poderosa e agresiva como o ouro
rabioso e incendiado das chorimas.
¿Que estraño mundo vivía acochado
no teu fondo? ¿Qué íntimo segredo
gardaba a escuridade do teu ser?
Evoco e lembro especialmente
a túa persoal sorrisa irreversíbel
que se clarificaba co reflexo
da delicada luz que tiñas dentro.

As lúcidas lúas do Outono (1988)

venres, 6 de xaneiro de 2017

Os outros reises

Facíamos a matanza un par de veces:
unha polo Nadal, outra por Reises:
era un rito antiquísimo. As súas leises
cumpríanse tal cal, sen rixideces.

¡Que animais enormes e lustrosos!
¡Que gusto daba ollalos ben lucidos,
estouraban de grosos e mantidos:
non había porcos máis fermosos!

¡Qué desolada tristeza oír e ver
aos marraus ben cebados e chillós
inutilmente negándose a morrer!

¡Mais que alegría a festa dos roxós
e posuír un bon celeiro para ter
os lacós, os chourizos e os xamós...!

Sonetos á casa de Hortas (1997)

domingo, 1 de xaneiro de 2017

Amigo para a eternidade

              III

Amigo Manuel María,
escoita ao vello Paderna:
¡o verso que non se sinte
é un carballo sen cerna!

               IV

Nós somos como árbores
que están sobor da terra.
¡Vén o vento da morte
e a todos nos dobrega!

Escolma de poetas de Outeiro de Rei (1980)